Recycling Netwerk - Andere Thema's

«««»»»

Statiegeld

17 september 2009

Update: Statiegeld op grote plastic flessen dreigt te worden afgeschaft. Teken nu de petitie op http://echteheld.petities.nl/ !

De campagne 'Een echte held kiest statiegeld' is deze week van start gegaan als reactie op de plannen om statiegeld af te schaffen. De staatssecretaris van milieu omschreef afschaffing van statiegeld als een ‘beloning voor het verpakkende bedrijfsleven’ wanneer kunststofinzameling door Plastic Hero voor voldoende recycling zorgt.
Het initiatief vanuit milieubeweging, afvalbedrijven en gemeenten wil het statiegeld op flessen behouden en uitbreiden met statiegeld op kleine plastic flessen, omdat dát zorgt voor de hoogste inzamelresultaten, de beste recycling en de laagste opruimkosten.

No deposit, no return
In Nederland worden jaarlijks zo’n 4 miljard blikjes en flesjes op de markt gebracht. Meer dan 60% daarvan zijn glazen bierflesjes, voornamelijk met statiegeld. Die worden dan ook bijna allemaal (90%) teruggebracht. Helaas geldt dat niet voor blikjes en kleine plastic flesjes. Die belanden in de vuilnisbak of erger, op straat. Statiegeld blijkt, in Nederland maar ook in landen die nog veel verder zijn, een heel effectieve methode om zwerfafval terug te brengen – blikjes en flesjes zijn daarvan de belangrijkste component – en om de milieulast te verminderen. Want statiegeld maakt ook hergebruik mogelijk en recycling makkelijker. Het is dan ook moeilijk uit te leggen waarom niet ook op kleine plastic flesjes en op blikjes statiegeld wordt geheven.

Ons statiegeldsysteem staat onder druk. Het marktaandeel van eenmalige drankverpakkingen – zonder statiegeld dus – stijgt. Meer dan een miljard blikjes, meer dan 100 miljoen glazen wegwerpflesjes en vele honderden miljoenen kleine kunststofflesjes zonder statiegeld gaan jaarlijks over de toonbank. Hoewel wereldwijd blijkt dat statiegeld uitstekend werkt, zowel om zwerfafval tegen te gaan als om de milieulast te verminderen, ligt een deel van het bedrijfsleven dwars. Dat is minder gek dan het klinkt: momenteel komen de kosten van zwerfafval voor het overgrote deel op het bord van de overheid, en dus van de burger terecht. Een statiegeldsysteem is de helft goedkoper en verplaatst bovendien de kosten grotendeels terug naar waar ze horen: de bedrijven en consumenten die de vervuiling veroorzaken.

Nederland schoner?
‘Nederland wordt steeds schoner’, hoorden we de afgelopen jaren in talrijke spotjes op TV. Deze campagne was onderdeel van een grootschalige poging om zwerfafval aan te pakken zonder statiegeld. Want toenmalige milieuminister Pronk sprak in 2001 met het bedrijfsleven af, dat statiegeld per 1 januari 2004 verplicht zou worden, tenzij zou worden aangetoond dat zwerfafval in twee jaar met tweederde zou zijn afgenomen.

Uitstel = Afstel?
Dat mislukte faliekant. Alle campagnes en acties ten spijt, is de hoeveelheid zwerfafval niet of nauwelijks afgenomen. Echt nauwkeurige metingen zijn er niet, want tegen allerlei adviezen in heeft de overheid slechts een ‘gedragsmonitor’ uitgevoerd – waarin burgers gevraagd werd, hoeveel afval ze op straat gooien – maar het is duidelijk dat de doelstelling van tweederde reductie niet gehaald is. Toch is de verdere invoering van statiegeld niet alleen onder druk van belangenorganisaties uit het bedrijfsleven keer op keer uitgesteld, er wordt door diezelfde organisaties zelfs serieus ingezet op een totale afschaffing van statiegeld.

Impasse
De afgelopen jaren huppelt het debat hierover van impasse naar impasse.
Ook al wordt in het buitenland, bijvoorbeeld in Duitsland, steeds opnieuw aangetoond dat statiegeld niet alleen mogelijk en milieuvriendelijk is, maar ook eerlijker en uiteindelijk goedkoper voor overheid en burger. Ook al blijven Nederlandse gemeentebestuurders breed pleiten vóór een statiegeldprobleem, om de kosten van afvalbeheer beheersbaar te houden. Ook al zetten de klimaatverandering en grondstoffenschaarste het milieuprobleem steeds klemmender op de kaart.

Motie
Afgelopen april is er een stap vooruit gezet. Het merendeel van de Tweede Kamer stemde voor een ingediende motie van de PvdA voor de uitbreiding van het statiegeldsysteem naar kleine plastic flesjes. Als de doelstelling voor materiaalhergebruik van kunststof verpakkingen over het jaar 2010 niet wordt gehaald, 38 procent, heeft de regering volgens deze motie een
verplichting tot statiegeld op alle kunststof drankverpakkingen in te stellen, ‘teneinde op die manier bij te dragen aan realisatie van de doelstelling voor kunststof verpakkingsafval van 42% in 2012’, aldus de motie. Wanneer echter de cijfers over 2010 bekend zullen worden is onduidelijk, in ieder geval pas volgend jaar.


En verder
No Deposit, No Return
(De statiegeldboodschap verpakt in een swingend soulnummer)







Statiegeld: Alles op een rijtje